الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

592

دائرة المعارف فقه مقارن ( فارسى )

اجراى مجازات‌هاى خاصِ يهودى منع شدند . از سوى ديگر ، برداشتن مرزها باعث شد كه يهوديان با ديگر شهروندان جامعه تعامل بيشترى پيدا كنند و اين امر پايبندي به قوانين يهودى را در ميان يهوديان تضعيف كرد . لغو استقلال قضايى بسيارى از عالمان يهودى را نگران كرد . در بيشتر جوامع ، صلاحيّت مراجع يهودى فقط در بخش حقوق خانواده ( مانند ازدواج و طلاق ) باقى ماند . ظهور صهيونيسم در اوايل قرن بيستم ، موجب تأسيس انجمن‌هايى به ويژه در مسكو و سرزمين فلسطين شد كه هدف آن بازگشت به شريعت يهودى به عنوان يكى از اركان حيات يهودى بود . از آن زمان ، نحوهء تلفيق حقوق شرعى و قواعد عرفى مورد بحث و مناقشه بوده است كه تاكنون نيز در اسرائيل ادامه دارد . در سال 1921 دادگاه عالى حاخامى در سرزمين فلسطين تشكيل شد . اين نهاد افزون بر نظارت بر دادگاه‌هاى حاخامى ، كه در موضوعات مربوط به احوال شخصيّه مانند ازدواج و طلاق و وصيّت صلاحيّت داشتند ، وظيفهء وضع تقاناها يا مصوّبات جديد را ، نيز براى خود قائل بود . در كنار دادگاه‌هاى حاخامى يا شرعى ، دادگاه‌هاى عمومى نيز تشكيل شدند . اين دادگاه‌ها در دعاوى راجع به احوال شخصيّه بر اساس قوانين يهودى حكم مىكنند ، مگر در جايى كه قانون كشور صراحتاً حكم آن موضوع خاص را معين كرده باشد . در قوانين مربوط به حقوق مالى و به ويژه در موضوعات كيفرى ، نهاد قانون‌گذارى اسرائيل بر اساس ضوابط عرفى عمل كرده است و ضمانت اجراهاى مقرر در قوانين اين كشور در بيشتر موارد با قوانين سنتى يهودى مطابقت ندارد . « 1 » اين بود فشرده‌اى از دوران شريعت يهود با فراز و نشيب‌هاى زيادى كه تاكنون داشته است ، در ضمن نبايد تفاوت جوامع يهودى دنيا را با صهيونيسم فراموش كرد ؛ چرا كه صهيونيست‌ها يك گروه سياسى اشغالگرند كه پايبندي چندانى به آيين يهود ندارند و در بسيارى از موارد مورد اعتراض جوامع يهودى كه در بسيارى از كشورهاى دنيا حتى كشورهاى اسلامى زندگى مىكنند قرار دارند . گفتار دوم : منابع شريعت يهود منابع شريعت يهود را از دو حيث مىتوان مطالعه كرد : منابع مكتوب و منابع قانونى . 1 . منابع مكتوب منظور از منابع مكتوب شريعت منابع و مخازن معتبر مكتوبى است كه قوانين و احكام شرعى در آنها مدون شده است . در اين گفتار منابع مكتوب را كه در شريعت يهودى اهميّت خاصّى دارند ، و در گفتار بعد منابع

--> ( 1 ) . M . E . , op . cit . , p . 139 - 51 .